Houtworm actief of oude gaatjes? Eerst controleren, dan kiezen

Gaatjes in een kast, balk of vloer roepen snel de vraag op: zit er nog houtworm in? Alleen de gaatjes vertellen dat niet. Ze kunnen lang zichtbaar blijven nadat een aantasting is gestopt. Met een goede vastlegging en gerichte beoordeling voorkom je dat je zonder diagnose aan een behandeling begint.

Wat bedoelen we met houtworm?

Bij de gewone houtwormkever veroorzaken de larven de vraat in het hout. De kevers verlaten het hout via uitvliegopeningen. Andere houtaantastende insecten kunnen vergelijkbare sporen geven. Volgens het KAD vraagt de beoordeling daarom om herkenning van de soort en onderzoek van de aantasting; de verkoopnaam van een middel geeft geen diagnose.

Welke sporen verdienen aandacht?

Nieuw boormeel kan op activiteit wijzen, maar is geen sluitend bewijs. Milieu Centraal wijst erop dat oud boormeel door trillingen uit gangen kan vallen. Ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed maakt onderscheid tussen een oude en een actieve aantasting.

Een controle in vier stappen

1. Maak een beginverslag. Schrijf op welk houten onderdeel het betreft, waar je sporen ziet en of het onderdeel recent verplaatst of belast is. Voeg foto’s toe.
2. Scheid waarneming van conclusie. Noteer bijvoorbeeld boormeel onder de rechterpoot in plaats van actieve houtworm. Zo blijft duidelijk wat je werkelijk hebt vastgesteld.
3. Laat twijfel beoordelen. Vraag welke soort waarschijnlijk betrokken is, of activiteit aantoonbaar is en welke aanvullende controle nodig is.
4. Bewaar het vervolg. Voeg onderzoeksbevindingen en latere waarnemingen aan hetzelfde verslag toe. Dat geeft houvast als een behandeling of herstel nodig blijkt.

Monumentenwacht benadrukt dat monitoring en preventieve maatregelen vóór de keuze voor bestrijding komen. Een losse controle zonder nieuwe sporen bewijst niet dat elk deel van het hout vrij van larven is. Laat een deskundige de passende controleduur bepalen; dat hangt af van de situatie.

Bij een balk of vloer telt ook de constructie

Bij aangetaste vloeren, balken of grote houten onderdelen adviseert Milieu Centraal professionele hulp. Het gaat dan niet alleen om insecten: ook de omvang van het materiaalverlies en de constructieve gevolgen moeten worden beoordeeld. Behandeling van insecten herstelt verloren sterkte niet.

Beschrijf bij een hulpvraag of het gaat om een los meubel, een vloer, een dakconstructie of een ander onderdeel. Meld eerdere behandelingen en bekende vochtproblemen. Ga bij waardevolle of historische afwerkingen niet zelf schuren, boren of proefbehandelen zonder passend advies.

Pas daarna middelen vergelijken

Is de situatie voldoende duidelijk, bekijk dan herkenning en aanpak bij houtworm en de vergelijking van houtwormmiddelen. Controleer de bedoelde soort, de toepassing, de houtafwerking en welke delen bereikbaar moeten zijn. Kies geen middel uitsluitend op prijs per fles; zonder passende toepassing is die vergelijking niet bruikbaar.

Gebruik bij een bestrijdingsmiddel het actuele etiket voor dosering en uitvoering. Er bestaat geen algemene behandeltijd of garantie die je van het ene middel naar het andere kunt overnemen. Vraag ontbrekende productinformatie op via Contact.

Verder lezen

Bekijk het handboek over houtaantasters en de algemene keuzehulp. Bij vermoedens van een andere houtaantaster vind je ook de categorie boktor; de aanwezigheid van producten vervangt geen soortbepaling.

Bronnen

• KAD: gewone houtwormkever
• Milieu Centraal: houtaantastende insecten
• Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Insecten in hout
• Monumentenwacht: houtborende insecten

Gecontroleerd op 25 oktober 2026. De erfgoedpublicatie is gebruikt voor de onderzoeksvolgorde, niet als actuele toelatingsinformatie voor middelen.